15 yaş altına sosyal medya yasağı 1 Kasım'da başlıyor: kanun ne diyor, ne demiyor?

“15 yaş altına sosyal medya yasağı” olarak bilinen düzenleme, 22 Nisan 2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 22 ve 23. maddeleri. Kanun 1 Mayıs 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı; bu iki madde yayımdan altı ay sonra, 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor (m. 27). Aşağıda kanunun ne getirdiğini, ne söylemediğini, uygulama düzenlemesinin ve Anayasa Mahkemesindeki davanın durumunu ve kendi değerlendirmemi anlatıyorum.

Sosyal ağlar için ne değişiyor?

Değişiklikler 5651 sayılı Kanunun ek 4. maddesinde. Kanun, sosyal ağ sağlayıcıyı geniş tanımlıyor: sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine ya da paylaşmasına imkân veren gerçek veya tüzel kişi (m. 2/1-s). Bazı yükümlülükler bütün sosyal ağlara, bazıları yalnız Türkiye'den günlük erişimi belli bir sayıyı aşanlara uygulanıyor.

Fıkra numaraları 1 Kasım'daki hâle göredir: dört yeni fıkra 19. fıkradan sonra ekleniyor, bugünkü 20 ve 21. fıkralar 24 ve 25 oluyor. mevzuat.gov.tr'deki derlenmiş metin bu değişiklikleri yürürlük tarihinde işleyecek; o güne kadar metni Resmî Gazete'den okumak gerekiyor.

Oyun platformları için ne değişiyor?

Kanun 5651'e oyun platformları için ayrı bir madde ekliyor (ek m. 5). Oyun platformu, dijital oyunların sergilenmesi, satışı, dağıtımı, indirilmesi ya da oynanması için altyapı sunan, kullanıcıların oyunlara erişimini, lisans yönetimini ya da kullanıcılar arası etkileşimi sağlayan kişidir (m. 2/1-ü).

• Usulüne uygun yaş derecelendirmesi yapılmamış oyun sunulamaz. Derecelendirilmemiş oyun ancak en yüksek yaş kriterine göre derecelendirilerek sunulabilir.
• Ebeveyn kontrol araçları zorunlu: hesap ayarları ve ücretli işlemlerde ebeveyn izni ya da onayı. Sosyal ağlardan farklı olarak kullanım süresi sınırı sayılmamış.
• Türkiye'den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformu Türkiye'de temsilci belirler.
• Derecelendirmenin usulü ve yaş kriterleri Siber Güvenlik Başkanlığının çıkaracağı yönetmelikle belirlenecek.

Oyun platformlarına 15 yaş yasağı getirilmedi; onların yükümlülüğü yaş derecelendirmesi ve ebeveyn kontrolü. Oyun içi sohbet ya da topluluk alanı sunan bir platformun aynı zamanda sosyal ağ sağlayıcı sayılıp sayılmayacağı ise açık bir soru.

Uymayan platforma ne olur?

15 yaş yasağına, ebeveyn kontrolüne, aldatıcı reklam tedbirine ya da yeniden yayını önleme yükümlülüğüne uymayan sosyal ağa, bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde üçüne kadar idari para cezası verilebilir (ek m. 4/24). Cezanın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse yaptırım kademeli olarak ağırlaşıyor:

1. Türkiye'deki vergi mükelleflerinin o platforma yeni reklam vermesi yasaklanır; yeni sözleşme kurulamaz, ödeme yapılamaz.
2. Reklam yasağından itibaren üç ay içinde yine uyulmazsa Başkan, platformun bant genişliğinin yüzde elli daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
3. Bu kararın uygulanmasından itibaren 30 gün içinde de uyulmazsa daraltma yüzde doksana kadar çıkabilir.

Yükümlülük yerine getirilince reklam yasağı kalkar ve hâkim kararları kendiliğinden hükümsüz kalır. 48 saat içinde cevap verme yükümlülüğüne aykırılığın cezası ise 5 milyon TL'dir (ek m. 4/8).

Reklam yasağının bir yüzü de Türkiye'deki şirketlere dönük: yasağa aykırı davranan gerçek ve tüzel kişilere 10.000 TL'den 100.000 TL'ye kadar idari para cezası verilebilir (ek m. 4/12).

Oyun platformlarında sıra şöyle: Başkanlık bildirimden itibaren 30 gün içinde uyulmazsa 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye kadar, sonraki 30 günde de uyulmazsa 10 milyon TL'den 30 milyon TL'ye kadar idari para cezası; ardından yüzde otuz, sonra yüzde elliye kadar bant daraltma (ek m. 5/6 ve 7).

Kanun ne demiyor?

Çocuğa ve aileye yaptırım öngörmüyor

Eklenen hükümlerin hepsi platformu muhatap alıyor. 15 yaşından küçük bir çocuğun hesap açması ya da ailenin buna göz yumması için kanunda bir yaptırım yok. Hesabın kapatılması ya da hizmetin verilmemesi platformun işi.

Aile izniyle kullanım imkânı tanımıyor

Fıkra “hizmet sunamaz” diyor ve bir istisna içermiyor. Ebeveyn kontrol araçları 15 yaşını doldurmuş çocuklar için anlam taşıyor; 15 yaşından küçük çocuk için ailenin izin vermesi sonucu değiştirmiyor.

Yaşın nasıl doğrulanacağını söylemiyor

Kanun yalnız “yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirler” diyor. Kimlik belgesi mi, e-Devlet üzerinden bir doğrulama mı, yüz görüntüsünden yaş tahmini mi kullanılacağı, bu veriyi kimin işleyeceği ve ne kadar saklayacağı kanunda yok. Basında e-Devlet tabanlı bir sistemden söz ediliyor; bunlar şimdilik açıklama ve taslak bilgileri. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, 15 yaş altını ayırmak için yetişkinler dahil bütün kullanıcıların yaşı doğrulanmak zorunda. Yüz görüntüsüne dayanan yöntemler ise kullanılan tekniğe göre KVKK m. 6'daki biyometrik veri kapsamına girebilir.

Mevcut hesaplar için geçiş hükmü getirmiyor

Fıkra “hizmet sunamaz” diyor. Metne göre yükümlülük 1 Kasım'dan itibaren yeni hesaplarla sınırlı kalmıyor; 15 yaşından küçük kullanıcıların mevcut hesaplarını da kapsıyor. 7578 sayılı Kanunda bu hesaplar için ayrı bir geçiş süresi yok.

Eşik koymuyor

Ek m. 4'ün 3, 4, 6, 22 ve 23. fıkraları, günlük erişimi 1 milyon ya da 10 milyonu aşan platformları açıkça sayıyor. 15 yaş yasağını düzenleyen 7. fıkrada ise böyle bir eşik yok. Lafzen bakıldığında yasak, sosyal ağ tanımına giren her platform için geçerli. Mesajlaşma uygulamaları, oyun içi sohbetler ya da eğitim platformlarındaki forumların bu tanıma girip girmediğini uygulama düzenlemesinin netleştirmesi gerekiyor.

Uygulama düzenlemesi çıktı mı, Anayasa Mahkemesi ne aşamada?

Ek m. 4'ün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları Başkanlık belirliyor. “Başkanlık” artık Siber Güvenlik Başkanlığıdır: 7590 sayılı Kanun (RG 31.07.2026) 5651'deki yetkileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan Siber Güvenlik Başkanlığına devretti ve henüz yürürlüğe girmemiş olan 7578 sayılı Kanunun 22 ve 23. maddelerindeki atıfları da buna göre değiştirdi. Basında yönetmeliği BTK'nın çıkaracağı yazılıyordu; bu bilgi artık güncel değil.

1 Mayıs ile 2 Ekim 2026 arasında yayımlanan bütün Resmî Gazete sayılarının fihristlerini taradım: sosyal ağlarda yaş doğrulamaya ya da oyunların derecelendirilmesine ilişkin bir yönetmelik ya da usul ve esaslar yayımlanmamış. Yürürlüğe dört hafta kala yükümlülüğün içeriği belli, yöntemi belli değil.

Kanunun iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Haziran'da Anayasa Mahkemesine başvurulduğu basına yansıdı. 2 Ekim itibarıyla Resmî Gazete'de bu davada verilmiş bir yürürlüğü durdurma ya da iptal kararı yok. Mahkeme 1 Kasım'dan önce yürürlüğü durdurmazsa hükümler o gün uygulanmaya başlar.

Fransa'da benzer yasağa ne oldu?

Fransa Anayasa Konseyi 14 Ağustos 2026'da, 15 yaşından küçüklerin sosyal ağlara erişimini yasaklayan kanunun 1. maddesini Anayasa'ya aykırı buldu (karar no 2026-911 DC). Konsey çocukları korumanın meşru bir amaç olduğunu kabul etti, ama yasağı şu yönlerden orantısız buldu:

• Yasak genel ve mutlaktı; platformun işlevine ya da taşıdığı riske göre ayrım yapmıyordu.
• Çocuğun durumu ve olgunluğu hesaba katılmıyordu; ebeveynler yasağı kaldıramıyor ya da uyarlayamıyordu.
• Yaş ve kimlik doğrulamanın şartları ve güvenceleri kanunda belirlenmemişti, buna karşılık yetişkinler dahil herkes yaşını kanıtlamak zorunda kalacaktı. Konsey bunu özel hayata orantısız bir müdahale saydı.

Anayasa Mahkemesi Fransız Anayasa Konseyinin kararıyla bağlı değil. Ama Konseyin üzerinde durduğu üç nokta, Türk kanununda da aynı biçimde karşımıza çıkıyor.

Ebeveynler ve şirketler neye dikkat etmeli?

Ebeveynler

• 15 yaşından küçük çocuğun hesabı 1 Kasım'dan sonra platformun kapatması ya da hizmet vermemesi gereken bir hesaptır. Aile izni bunu değiştirmez; aileye ceza da öngörülmüyor.
• 15 yaşını doldurmuş çocuk için platformlardan ebeveyn kontrolü istenebilecek: hesap ayarları, ücretli işlemlere onay, süre sınırı.
• Oyunlarda yaş sınırı yok, yaş derecelendirmesi ve ücretli işlemlerde ebeveyn onayı var.
• Günlük erişimi 1 milyonu aşan sosyal ağlar, çocukla ilgili şikâyetler dahil kişilerin başvurularına 48 saat içinde cevap vermek zorunda.

Şirketler

• Kendi uygulamasında ya da sitesinde kullanıcıların içerik paylaşabildiği bir topluluk alanı işleten şirket, sosyal ağ tanımına girip girmediğine bakmalı. 15 yaş yasağı ve ebeveyn kontrolü yükümlülüğü fıkrada bir erişim eşiğine bağlanmamış.
• Bir platforma reklam yasağı gelirse Türkiye'deki şirketler o platformla yeni reklam sözleşmesi kuramaz, ödeme yapamaz. Reklam bütçesini tek platforma bağlayan işletme için bu bir süreklilik riski.
• Oyun geliştiren ya da dağıtan şirketler için asıl iş derecelendirme: yönetmelik çıkana kadar hangi derecelendirmenin “usulüne uygun” sayılacağı belli değil.

Değerlendirmem: zayıf halka neresi?

Amaca katılıyorum. Ebeveyn kontrol araçları, aldatıcı reklamlara karşı tedbir ve her başvuruya 48 saat içinde gerekçeli cevap verme yükümlülüğü, çocuğu olsun olmasın bütün kullanıcıların işine yarayacak düzenlemeler. Bu kısımlarda kanun gecikmiş bir ihtiyaca cevap veriyor.

Zayıf halka yaş doğrulama. 15 yaş altını ayırmanın tek yolu herkesin yaşını doğrulamak. Bu, milyonlarca yetişkinin kimlik ya da yüz verisinin işlenmesi anlamına geliyor. Anayasa m. 20/3'e göre kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir. Oysa hangi verinin, kim tarafından, ne kadar süre tutulacağını kanun söylemiyor; bunu Başkanlığın belirleyeceği usul ve esaslara bırakıyor. Fransa'daki iptalin gerekçelerinden biri de buydu. Anayasa Mahkemesi önündeki tartışmanın bu noktada yoğunlaşacağını düşünüyorum.

Takvim de sorunlu. Yürürlüğe dört hafta kala yöntem belli değil. Yaptırımı küresel cironun yüzde üçüne kadar çıkan bir yükümlülükte, yükümlünün neyi nasıl yapacağını bilmeden takvimin işlemesi hukuki güvenlik ilkesiyle bağdaştırılması zor bir durum. Pratikte her platform yükümlülüğü kendi seçtiği yöntemle karşılamaya çalışacak; kullanıcılar da her platformda başka bir belge ya da veri talebiyle karşılaşabilir.

Bu yazı 2 Ekim 2026 itibarıyla durumu anlatıyor; uygulama düzenlemesi ve Anayasa Mahkemesi kararı çıkınca güncellenecek.

Süreç, süreler ve sık sorulanlar: Bilişim hukuku ve KVKK sayfası