Banka hesabım dolandırıcılıkta kullanılmış, ifadeye çağrıldım: ne olacak?

Bir gün bankanız hesabınızı kısıtladığını bildirir ya da emniyetten veya savcılıktan ifadeye çağrıldığınızı öğrenirsiniz. Sebep çoğu zaman aynıdır: tanımadığınız birinin parası hesabınıza gelmiş, bu kişi dolandırıldığını söyleyerek şikayette bulunmuştur. Kimi zaman hesabınızı “kredi notunu yükselteceğiz”, “iş için ödeme gelecek” ya da “hesabımda bloke var, senin hesabına yatsın” diyen birine siz vermişsinizdir; kimi zaman da parayı alışveriş bedeli sanıp çekmişsinizdir. Bu yazıda, hesabı dolandırıcılıkta kullanılan kişinin ceza sorumluluğunu ve ifadeye giderken bilmesi gerekenleri anlatıyorum.

Hesabıma para geldi diye suçlu sayılır mıyım?

Sayılmazsınız. Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır; kast, suçun unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m. 21). Taksirle işlenen fiiller ise ancak kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır (TCK m. 22/1) ve dolandırıcılığın taksirli hali kanunda düzenlenmemiştir. Yani hesabını tanımadığı birine kaptıran ya da gelen paranın kaynağını sorgulamayan kişinin dikkatsizliği, tek başına dolandırıcılık suçu değildir.

Sınır burada inceleşir: suçun gerçekleşebileceğini öngördüğü halde hareket eden kişi olası kastla sorumludur ve cezası üçte birden yarıya kadar indirilir (TCK m. 21/2). “Bilmiyordum” ile “bir şeyler döndüğünü sezdim ama yine de verdim” arasındaki fark, bu dosyalardaki asıl tartışma alanıdır.

Ancak savcılık ve mahkeme kastı sizin beyanınızla değil, dosyadaki olgularla değerlendirir. Bu yüzden “bilmiyordum” demek yetmez; bilmediğinizi gösteren olguların dosyaya girmesi gerekir. Kastın aşağıda anlattığım ölçütlerle tespit edildiğini, kast yoksa da beraat kararı verildiğini Yargıtay kararları açıkça gösteriyor.

Hangi suçla suçlanıyorum ve cezası ne?

Dolandırıcılık bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenirse ya da fail kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtırsa suç nitelikli halde işlenmiş olur. Bu iki halde ceza dört yıldan on yıla kadar hapistir; adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m. 158/1-f, l). Suç üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmişse ceza yarı oranında artırılır (TCK m. 158/3).

İncelediğim kararlarda hesabı kullanılan kişi, suçu dolandırıcıyla birlikte işleyen fail olarak yargılanıyor (TCK m. 37). Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında da değildir; uzlaştırmaya tabi suçlar arasında yalnız dolandırıcılığın basit hali sayılmıştır (CMK m. 253).

Mahkeme kastı neye bakarak belirliyor?

Yargıtay kararlarında öne çıkan ölçütler şunlar:

• Hesap neden ve kime verildi? Önceden kurulmuş, gerçek bir ilişki (bir alışveriş, bir komşuluk, bir iş) ve bu ilişkiyle açıklanabilen bir talep, kandırıldığınızı destekler. Ceza Genel Kurulu, hesabına para gelecek diyen iş yeri komşusuna kartını ve şifresini veren esnafın mahkumiyetini, beraat etmesi gerektiği gerekçesiyle bozdu; Kurul, sanığın savunmasının bütün aşamalarda tutarlı olduğunu ve komşunun da bu savunmayı doğruladığını vurguladı (aşağıda, CGK 2023/348).
• Mağdurla ve faillerle iletişim var mı? HTS kayıtları, telefon incelemesi ve dinleme sonuçları en güçlü delillerdendir. Mağdurlardan hiçbirinin hesabına doğrudan para göndermediği, mağdurlarla iletişimi bulunmayan ve telefonunda suça ilişkin bir şey çıkmayan sanık hakkındaki mahkumiyet bozuldu; aynı dosyada mağdurla iletişim kurup parayı alan sanığın mahkumiyeti ise onandı (aşağıda, 2026/582).
• Hesapta kalan para neydi? 11. Ceza Dairesi, elinde kalan paranın suçtan pay olarak alınmış bir komisyon mu, yoksa ticari bir kazanç mı olduğunu ayırdı ve parayı sattığı malın bedeli sandığı anlaşılan mobilya üreticisinin mahkumiyetini bozdu (aşağıda, 2026/5610).
• Parayı kim çekti? Aynı kararda ATM'den para çeken kişinin sanık olmadığının görüntülerden anlaşılması da sanık lehine değerlendirildi. Buna karşılık kendini komiser olarak tanıtan kişinin yönlendirmesiyle hesabına gelen parayı aynı gün çeken sanığın mahkumiyeti, müdafii hesabın bir tanıdığın isteğiyle kullandırıldığını ve paranın ona verildiğini ileri sürdüğü halde onandı (aşağıda, 2026/7837).

Hesabımı para karşılığı verdiysem ne olur?

Hesabını bilerek, örneğin bir ücret karşılığında kullandıran kişi dolandırıcılığa iştirak etmiş olur ve kast tartışması büyük ölçüde onun aleyhine kapanır. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun bu kişiler için yeni bir hüküm getirdi: dolandırıcılığa iştirak, haksız menfaat amacıyla kendisine veya başkasına ait banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK m. 158/4).

Bu hükmü doğru okumak gerekir:

• Suçsuzluk değil, indirimdir. Hüküm iştiraki, yani kastı varsayar. Kandırılarak hesabını veren kişinin dayanağı 158/4 değil, kastın yokluğu ve beraattir.
• Katkı yalnız hesap bilgisini vermekle sınırlı olmalı. Hükmün lafzı “vermek fiiliyle sınırlı olması” diyor. Parayı çekip teslim etmek, mağdurla konuşmak ya da başka hesaplara aktarma yapmak bu sınırı aşabilir. 11. Ceza Dairesi, 158/4'e değinmeden, şikayetçiden farklı hilelerle iki kez para isteyen sanığın eyleminin “yalnızca hesabını kullandırmak olmadığı”nı söyleyerek mahkumiyeti onadı (aşağıda, 2026/7906).
• Üç kişi hesabını değiştirebilir. Daire, 158/4'teki fiili işleyenlerin, suçu üç veya daha fazla kişinin birlikte işlemesi halinde öngörülen artırımda kişi sayısına dahil edilemeyeceğini söyledi (aşağıda, 2026/7892). Yani yalnız hesabını veren kişi, diğer faillerin cezasını da artırmaya yarayan “üçüncü kişi” sayılmamalıdır.
• Geçmiş fiillere de uygulanır. Suç tarihindeki kanun ile sonraki kanun farklıysa failin lehine olan uygulanır (TCK m. 7/2). Yargıtay, 2024'te işlenen bir fiil için hükmün 158/4 kapsamında tartışılmasını istedi.

İfadeye nasıl gitmeliyim?

Çağrıya uymak zorunludur (CMK m. 145), ama ifade sırasında haklarınız vardır: size yüklenen suç anlatılır, avukat seçme hakkınız ve avukatın ifadede hazır bulunabileceği bildirilir, susma hakkınız hatırlatılır ve şüpheden kurtulmanız için delil toplanmasını isteyebilirsiniz (CMK m. 147). Avukat tutacak durumda değilseniz ve isterseniz baro bir avukat görevlendirir. İfadenin ve gözaltının genel kurallarını ceza hukuku sayfasında anlattım.

Bu tür dosyalarda ilk ifade özellikle önemlidir, çünkü Ceza Genel Kurulu savunmanın bütün aşamalarda tutarlı olmasına ağırlık veriyor. İfadeden önce şunları bir araya getirin:

• Hesabı ya da kartı kime, ne zaman ve hangi gerekçeyle verdiğinizi gösteren yazışmalar (mesajlar, iş ilanı, kredi teklifi, alışveriş kaydı).
• Hesap hareketleriniz: paranın ne zaman geldiği, kimin çektiği, çekildiyse kime verildiği.
• Kişiyi tanıyorsanız adı, telefonu, buluştuğunuz yer; tanıklar varsa adları.
• Hesabınızdan elinize hiçbir şey geçmediyse ya da kalan parayı bir alacağınız sandıysanız, bunu gösteren belge.

Mesajları ve kayıtları silmeyin. Silinen yazışma, kandırıldığınızı gösterebilecek en güçlü delili ortadan kaldırır; üstelik silmenin kendisi aleyhinize yorumlanabilir.

Hesabıma bloke kondu; para ne olacak?

Bu suçlar için kanunda hızlı bir yol var. Bilişim yoluyla hırsızlık, bilişim sistemleri veya bankalar araç olarak kullanılarak ya da kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtarak dolandırıcılık ve kartın kötüye kullanılması suçlarında makul şüphe varsa, banka ya da ödeme kuruluşu suçta kullanılan hesabı kendiliğinden kırk sekiz saate kadar askıya alabilir (CMK m. 128/A):

• Banka askıya almayı ve hesap hareketlerini derhal Cumhuriyet başsavcılığına, askıya almayı ayrıca size bildirir. Askıya almanın kaldırılması için başsavcılığa başvurabilirsiniz; savcı başvurunuz hakkında yirmi dört saat içinde karar verir.
• Askıdaki hesapta bulunan suça konu paraya, askı süresi içinde hakim kararıyla, gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir. Savcının el koyması yirmi dört saat içinde hakim onayına sunulur; hakim kırk sekiz saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar.
• El konulan paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, dava bitmeden soruşturma ya da kovuşturma sırasında mağdura iade edilir.

Bu yolun dışında hesaplara el koyma genel kurala tabidir: somut delillere dayanan kuvvetli şüphe, hakim kararı ve ilgili kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor gerekir (CMK m. 128).

Kendi paranız da aynı hesaptaysa, hangi tutarın size ait olduğunu hesap dökümüyle gösterin. Askıya alma bütün hesabı durdurabilir, ama bu yolla el konulabilecek olan yalnız suça konu menfaattir (CMK m. 128/A-4); maaşınızın ya da birikiminizin askıda kalmaması için başsavcılığa yapacağınız başvuruda bu ayrımı belgeyle gösterin.

Değerlendirmem

Bu dosyalar iki farklı insanı aynı sanık sırasına oturtuyor: bir alışveriş ya da komşuluk güveniyle kandırılan kişi ile hesabını birkaç yüz lira karşılığında kiraya veren kişi. Yargıtay'ın ölçütleri bu ikisini ayırmaya çalışıyor ve bulduğum kararlarda ayrım çoğu zaman iki olguda düğümleniyor: paranın kimin tarafından çekildiği ve hesap sahibinin faillerle iletişimi. 158/4 bu tabloya üçüncü bir kategori ekledi: bilerek ama yalnız hesabını vererek katılan kişi. Bunu yerinde buluyorum; hesabını kiraya veren gençle dolandırıcılığı planlayan kişinin aynı cezayı alması orantısızdı.

Ancak indirimin sınırı dar çizilirse hüküm az kişiye uygulanacak. Bu dosyalarda hesap sahibi sık sık parayı çekip teslim etme işini de üstleniyor; Daire, parayı aynı gün çekip teslim ettiğini savunan sanığın mahkumiyetini 158/4'e hiç değinmeden onadı (2026/7837). Bulabildiğim kararlarda 158/4 henüz kimsenin cezasını fiilen indirmedi: Daire hükmü bir dosyada tartıştırmak için kararı bozdu (2026/7892), iki dosyada ise hiç anmadı. Bu yüzden ifadeye çağrılan kişi için önerim, olayı en baştan doğru ve eksiksiz anlatmaktır: ne zaman, kime, neden verdiğinizi ve paranın ne olduğunu. Savunmayı sonradan değiştirmek, kastın yokluğunu ispatlamayı da, indirimin şartlarını göstermeyi de zorlaştırır.

Bu yazı 7 Kasım 2026 itibarıyla durumu anlatıyor.

Süreç, süreler ve sık sorulanlar: Ceza hukuku sayfası ile Bilişim hukuku, siber güvenlik ve KVKK sayfası