Kısaca. Genel haciz yoluyla başlatılan takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür; bu süre geçince takip kesinleşir ve geri dönüş yolları daralır.
- İtiraz icra dairesine dilekçeyle ya da sözlü olarak yapılır; takibi yapan daireden başka bir icra dairesine de verilebilir (İİK m. 62). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 66).
- İtiraz edilmezse alacaklı haciz isteyebilir (İİK m. 78). Borçlu yedi gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır; bulunmazsa üç aya kadar hapisle tazyik edilebilir (İİK m. 60, 76).
- Çek ve bono gibi kambiyo senetlerine dayalı takipte süre beş gündür ve başvuru icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168).
- Haksız itirazın da bedeli var: itirazın iptali ya da kaldırılması yargılamasında itirazı haksız bulunan borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilebilir (İİK m. 67, 68).
- Süre kaçtıysa başlıca üç yol kalır: tebliğ usulsüzse öğrenme tarihinden itibaren itiraz, kusursuz bir engel varsa engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde gecikmiş itiraz, her durumda da menfi tespit ya da istirdat davası (İİK m. 16, 65, 72; Tebligat Kanunu m. 32).
İcra dairesinden gelen zarfı açan kişinin aklına ilk gelen soru genellikle “Bu borcu ödemem gerekiyor mu?” olur. Oysa ilk sorulması gereken soru sürenin ne zaman dolduğudur. Ödeme emrine yedi gün içinde itiraz etmeyen borçlu, borcu gerçekten olmasa bile kendini haciz aşamasında bulabilir. Bu yazıda en sık karşılaşılan takip türünü, yani genel haciz yoluyla ilamsız takibi anlatıyorum.
Elimdeki kağıt hangi ödeme emri?
Bir mahkeme kararına dayanmayan para alacakları için başlatılan takipte borçluya gönderilen belge, uygulamada “örnek 7” olarak bilinen ödeme emridir. Ödeme emri borcun ve masrafların yedi gün içinde ödenmesi gerektiğini, borca ya da imzaya itiraz varsa bunun da aynı süre içinde bildirilmesi gerektiğini ve itiraz edilmezse mal beyanında bulunulması gerektiğini ihtar eder (İİK m. 60).
Belge her zaman bu olmayabilir. Çek, bono ya da poliçe gibi kambiyo senetlerine dayanan takipte gelen “örnek 10” ödeme emrinde süreler farklıdır: borç on gün içinde ödenir, itiraz ise beş gün içinde icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168). Kira alacağı için tahliye istemli takipte de ayrı hükümler uygulanır; bunları sözleşmeler ve kira sayfasındaki süre tablosunda özetledim. Vergi dairesinin gönderdiği ödeme emri ise bambaşka bir kanuna tabidir: ona karşı 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır (şirketin vergi borcu için gelen ödeme emri yazısında anlattım). Bu yüzden zarfı açınca önce belgenin türüne ve gönderen kuruma bakmak gerekir.
Yedi gün ne zaman başlar?
Süre ödeme emrinin tebliğiyle başlar (İİK m. 62). Tebliğin nasıl yapıldığı bu yüzden önemlidir:
- Elden tebliğ. Ödeme emri size ya da adresinizde tebligatı almaya yetkili birine verildiyse tebliğ o gün yapılmış olur.
- Muhtara bırakılan tebligat. Adreste kimse bulunamazsa tebliğ memuru evrakı muhtara bırakır ve kapıya bir ihbarname yapıştırır; ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m. 21). Muhtardan zarfı birkaç gün sonra almanız süreyi geciktirmez.
- Mernis adresine tebligat. Bilinen adresinize gönderilen tebligat yapılamazsa adres kayıt sistemindeki adresiniz bilinen son adresiniz sayılır ve ikinci tebligat oraya yapılır (Tebligat Kanunu m. 10/2). Orada hiç oturmamış ya da oradan taşınmış olsanız bile evrak muhtara bırakılır ve tebliğ geçerli olur (Tebligat Kanunu m. 21/2). Bunun için zarfta adresin mernis adresi olduğu ve tebligatın bu hükme göre yapılacağı yazılı olmalı, tebliğ memuru da adrese gidip sizi orada bulamadığını tespit etmiş olmalıdır. Hukuk Genel Kurulu 2021'de bu iki aşamalı tebligatı usulüne uygun buldu (aşağıda).
- Elektronik tebligat. Elektronik tebligat adresiniz varsa tebliğ, belgenin adresinize ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a). Şirketler dahil özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.
Tebliğ usulüne aykırı yapıldıysa durum değişir. Usulsüz tebligatı öğrendiğiniz tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m. 32). Bu tarihin düzeltilmesi için icra mahkemesine şikayet yoluna gidilir ve şikayet öğrenmeden itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK m. 16).
İtiraz nasıl yapılır?
İtiraz dilekçeyle ya da sözlü olarak icra dairesine bildirilir; başka bir şehirdeyseniz bulunduğunuz yerdeki icra dairesine de verebilirsiniz, o daire itirazı yetkili daireye gönderir (İİK m. 62). Dikkat edilmesi gereken birkaç nokta var:
- İmza itirazı ayrıca yazılmalıdır. Takibin dayandığı belgedeki imza size ait değilse bunu itirazda ayrıca ve açıkça belirtmeniz gerekir; aksi halde icra takibi yönünden imzayı kabul etmiş sayılırsınız (İİK m. 60, 62).
- Kısmi itirazda miktar yazılmalıdır. Borcun yalnız bir kısmına itiraz ediyorsanız hangi kısmına ve ne kadarına itiraz ettiğinizi açıkça göstermelisiniz; göstermezseniz itiraz edilmemiş sayılır. Kabul ettiğiniz kısım için takip devam eder (İİK m. 62, 66).
- Yazdığınız sebepler ileride sınır çizer. Alacaklı itirazın kaldırılmasını istediğinde alacaklının dayandığı senedin metninden anlaşılanlar dışında itiraz sebeplerinizi değiştiremez ve genişletemezsiniz (İİK m. 63). Bu yüzden itiraz dilekçesi aceleyle ama düşünülerek yazılmalıdır.
- Yurt içinde bir adres bildirilmelidir. Taşınır, yeni adresinizi bildirmez ve tebliğ memuru da yeni adresinizi bulamazsa takip talebindeki adrese yapılan tebligat size yapılmış sayılır (İİK m. 62).
- Belge alın. İcra dairesi itiraz ettiğinize dair ücretsiz bir belge verir (İİK m. 62); süreyi tartışmaya açmamak için bu belgeyi saklayın.
İtiraz edersem ne olur?
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 66). Alacaklı takibe devam etmek için iki yoldan birini kullanmak zorundadır:
- İtirazın kaldırılması. Alacak, imzası ikrar edilmiş ya da noterce onaylanmış bir borç ikrarına veya resmi bir belgeye dayanıyorsa alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m. 68).
- İtirazın iptali davası. Bu tür bir belge yoksa alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede alacağını ispat ederek itirazın iptalini dava edebilir (İİK m. 67).
Bu yargılamalarda itiraz haksız çıkarsa borçlu, alacaklının talebi üzerine hükmolunan alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilebilir; şartları varsa alacaklı da borçlu lehine tazminata mahkum edilebilir (İİK m. 67, 68). İtirazın iptali davasında borçlu aleyhine bu tazminat için Yargıtay alacağın likit olmasını arar, yani borçlunun ne kadar borçlu olduğunu kendisinin hesaplayabileceği belli bir miktar olması aranır. Bu nedenle borçlu olduğunuz belli bir borca sırf zaman kazanmak için itiraz etmek pahalıya patlayabilir.
İtiraz etmezsem ne olur?
Yedi gün geçince takip kesinleşir. Alacaklı mal beyanını beklemeden haciz isteyebilir ve borçlunun mal, hak ve alacaklarını UYAP üzerinden sorgulatıp elektronik ortamda haczettirebilir (İİK m. 78). Borçlu da aynı yedi gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır. Mal beyanı, borçlunun kendisinde ve başkalarının elinde bulunan mallarını, alacaklarını, gelirlerini ve borcunu nasıl ödeyebileceğini icra dairesine bildirmesidir (İİK m. 74). Beyanda bulunmayan borçlu, alacaklının talebiyle icra mahkemesince beyanda bulununcaya kadar, bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik edilebilir; bu süre üç ayı geçemez (İİK m. 76).
Süreyi kaçırdım; her şey bitti mi?
Bitmedi, ama yollar daralır ve her birinin kendi şartı vardır.
Tebliğ usulsüzse. Usulsüz tebligatta normal itiraz süresi, tebliği öğrendiğiniz tarihten başlar. Bunun için icra mahkemesine öğrenmeden itibaren yedi gün içinde şikayette bulunup tebliğ tarihinin düzeltilmesini istersiniz; itirazınızı da icra dairesine yaparsınız (İİK m. 16; Tebligat Kanunu m. 32).
Tebliğ usulüne uygun ama itiraz edemediyseniz. Kusurunuz olmadan bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemediyseniz, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz. Ancak engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretinizi gösteren delillerle birlikte icra mahkemesine başvurmanız gerekir (İİK m. 65). Hukuk Genel Kurulu, ödeme emri usulüne uygun tebliğ edildiği sırada yurt dışında bulunan borçlunun üç günlük süresini yurda girdiği tarihten başlattı (aşağıda). Ağır hastalık ve doğal afet de öğretide ve kararlarda örnek gösterilen engellerdendir.
Borçlu değilseniz. İtiraz etmemiş olmanız borcu kabul ettiğiniz anlamına gelmez. Takip sırasında menfi tespit davası açarak borçlu olmadığınızı ispat edebilirsiniz. Takipten sonra açılan bu davada takip tedbirle durdurulamaz; ancak alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat gösterirseniz icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilebilir. İtiraz etmediğiniz ya da itirazınız kaldırıldığı için borçlu olmadığınız parayı tamamen ödemek zorunda kaldıysanız ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilirsiniz (İİK m. 72). Takip kesinleştikten sonra borcu ve fer'ilerini ödediğinizi ya da alacaklının size süre verdiğini noterce onaylı veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederseniz, icra mahkemesinden takibin iptalini ya da ertelenmesini her zaman isteyebilirsiniz; borcun takip kesinleştikten sonra zamanaşımına uğradığını da icra mahkemesinde ileri sürebilirsiniz (İİK m. 71).
Değerlendirmem
Yedi günlük süre, tebligatın çoğu zaman muhtara bırakılarak ve kapıya bir kağıt yapıştırılarak yapıldığı bugünkü düzende kısadır. Mernis adresine yapılan tebligatın kişi orada oturmasa da geçerli sayılması, bu süreyi kişinin haberi olmadan da işletebilir. Hukuk Genel Kurulunun 2023 kararı gecikmiş itirazı bu sertliğe karşı gerçek bir güvence olarak ele alıyor ve bunu doğru buluyorum. Ancak aynı dosyada bölge adliye mahkemesi, e-Devlet'ten takibi öğrenen kişinin bir avukata telefonla talimat verebileceğini söyleyerek süreyi öğrenme gününden başlatmış ve Yargıtay'ın bozma kararına karşı direnmişti. Borçlu haklı çıktı, ama bunun için dosya Hukuk Genel Kuruluna kadar gitmek zorunda kaldı.
Bu yüzden önerim şu: ödeme emrini ya da hakkınızdaki takibi hangi yoldan öğrenirseniz öğrenin, süreyi o günden başlamış sayın. Mernis adresinizi güncel tutun ve e-Devlet'teki icra dosyası sorgusuna ara ara bakın. Üç günlük gecikmiş itiraz süresine ya da tebliğin usulsüzlüğüne güvenmek, ancak başka çare kalmadığında başvurulacak bir yoldur.
Bu konudaki kararlar
Kararların tam metni 6 Kasım 2026'da resmi kaynaktan okunmuştur. Özetler kararın yerine geçmez; tam metne bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · 29.03.2023 · E. 2021/412, K. 2023/271
Direnme kararı bozuldu · oy çokluğu · kesin
Ödeme emri, borçlu yurt dışındayken mernis adresine usulüne uygun tebliğ edildi. Borçlu takibi e-Devlet'ten öğrendi, iki gün sonra yurda döndü ve dönüşünden sonra, üç günlük süre içinde icra mahkemesine başvurdu. Bölge adliye mahkemesi üç günü e-Devlet'ten öğrenme tarihinden başlatıp başvuruyu süre aşımıyla reddetti. Kurul, başvurunun usulsüz tebliğ şikayeti değil gecikmiş itiraz olduğunu, engelin yurda girişle kalktığını ve itirazın esasının incelenmesi gerektiğini söyledi. Kurul ayrıca usulsüz tebliğde gecikmiş itiraza gerek olmadığını, yedi günlük normal itiraz süresinin öğrenme tarihinden başladığını hatırlattı.
“Borçlu yurda giriş yaptığı ve engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren üç günlük süre içinde gecikmiş itirazını İcra Mahkemesine bildirdiğinden, itirazın esasının incelenmesi gerektiğine ilişkin Özel Daire bozma kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · 25.05.2021 · E. 2017/722, K. 2021/612
Direnme kararı bozuldu · oy çokluğu
Borçlunun bilinen iki adresine gönderilen ödeme emri iade edildi; üçüncü tebligat, mernis adresi olduğu şerhiyle Tebligat Kanunu m. 21/2'ye göre yapıldı ve borçlu adresten taşındığı için muhtara bırakıldı. Borçlu dört yıl sonra tebliğin usulsüz olduğunu ileri sürdü. Kurul, İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 2020 tarihli kararına dayanarak bu iki aşamalı tebligatı usulüne uygun buldu. Kurul, tebliğ memurunun yine de adrese gidip tebliğ imkansızlığını tespit etmesi gerektiğini de vurguladı.
“… gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğundan, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli ayrılmış olsa dahi Tebligat Kanunu'nun 21. maddesinin 2. fıkrasına göre tebligat yapılabilecektir.”
Karar, eski usule göre karar düzeltme yolu açık olarak verildi; düzeltme istenip istenmediği bilinmiyor.
Bu yazı 6 Kasım 2026 itibarıyla durumu anlatıyor.
Süreç, süreler ve sık sorulanlar: Sözleşmeler sayfası